Amedeo Avogadro
1776 - 1856 • Moleküler Teorinin Kurucusu
Hukuktan Bilime
Tam adı Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avogadro olan İtalyan bilim insanı, Torino'da soylu bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Babası gibi önce hukuk eğitimi aldı ve avukat oldu. Ancak matematik ve fiziğe olan merakı ağır bastı. Kendi kendine fizik ve matematik çalışarak elektriksel deneylere başladı ve bilim dünyasına adım attı.
Avogadro Yasası
1811 yılında, kimya tarihinin en önemli makalelerinden birini yayınladı. İleri sürdüğü hipotez şuydu: "Aynı sıcaklık ve basınç altında, eşit hacimdeki tüm gazlar eşit sayıda molekül içerir."
Bu basit cümle, o dönemde birbirine karıştırılan "Atom" ve "Molekül" kavramlarını birbirinden ayırdı. Örneğin suyun H değil, H₂O olduğunu (iki hidrojen atomunun birleşerek bir molekül oluşturduğunu) anlamamızı sağladı.
50 Yıllık Gecikme
Avogadro'nun fikirleri yaşadığı dönemde tamamen görmezden gelindi. Bilim dünyası onun teorisini çok karmaşık buldu. Ölümünden 4 yıl sonra, 1860'ta düzenlenen Karlsruhe Kongresi'nde vatandaşı Stanislao Cannizzaro, Avogadro'nun makalelerini dağıtarak onun haklı olduğunu kanıtladı. Kimyacılar ancak o zaman elementlerin atom ağırlıklarını doğru hesaplayabildiler.
Avogadro Sayısı
Bugün kimyada "1 Mol" dediğimizde aklımıza gelen o devasa sayı: 6,02 x 10²³. Bu sayıyı Avogadro bizzat hesaplamamıştır (o dönemde bu mümkün değildi), ancak moleküler teoriye yaptığı katkılardan dolayı bu sayıya onun adı verilmiştir.
Tarihçe
Kimyanın Sayısal Temeli
Avogadro sayesinde kimyasal tepkimeleri sadece gözlemlemekle kalmıyor, onları tane tane (mol mol) hesaplayabiliyoruz. O, kimyanın terazisini kuran gizli kahramandır.