Genel Bilgiler

Toryum, gümüşi beyaz, hafifçe radyoaktif bir aktinit metalidir. Atom numarası 90'dır. Doğada uranyumdan 3-4 kat daha fazla bulunur (kurşun kadar yaygındır). Geleceğin temiz ve güvenli nükleer yakıtı olarak görülmektedir.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 1750°C
• Kaynama Noktası: 4788°C
• Yoğunluk: 11.72 g/cm³
• Yapısı: Yüzey merkezli kübik
• Renk: Gümüşi beyaz (havada yavaşça grileşir)

Kimyasal Özellikleri

• Havada yavaşça oksitlenir, toz hali ısıtıldığında parlak beyaz ışıkla yanar
• Suyla yavaş reaksiyona girer
• Asitlerde (hidroklorik asit hariç) yavaş çözünür
• Tüm izotopları radyoaktiftir ancak en yaygın olan Th-232 çok uzun bir yarı ömre sahiptir

Kullanım Alanları

• Nükleer Enerji: Toryum reaktörlerinde nükleer yakıt olarak (Uranyuma göre daha güvenli, atığı az ve silah yapımına uygun değil)
• Aydınlatma: Kamp lükslerinde (gaz lambası gömlekleri) ısıtıldığında akkor hale gelerek parlak ışık verir (Toryum dioksit)
• Kaynak: TIG kaynak elektrotlarında (yüksek erime noktası sağlar)
• Optik: Kamera lenslerinde ve bilimsel cihazlarda yüksek kırılma indisi için
• Havacılık: Magnezyum alaşımlarında motor parçalarını güçlendirmek için

İlginç Bilgiler

• Adını İskandinav gök gürültüsü tanrısı Thor'dan alır
• Türkiye, dünya toryum rezervleri açısından en zengin ülkelerden biridir (Özellikle Eskişehir ve Isparta bölgeleri)
• Bir golf topu büyüklüğündeki toryum, bir insanın tüm yaşamı boyunca ihtiyaç duyacağı enerjiyi sağlayabilir

Tarihçesi

1828 yılında İsveçli kimyager Jöns Jacob Berzelius tarafından Norveç'ten gelen siyah bir mineralde keşfedilmiştir.

Bileşikleri

• ThO₂: Toryum dioksit (Bilinen en yüksek erime noktasına sahip oksit, 3300°C)
• ThF₄: Toryum florür