Genel Bilgiler
Titanyum, geçiş metaller grubuna ait bir metaldir. Atom numarası 22 olan titanyum, kimyasal sembolü Ti'dir. Dünyada dördüncü en bol metal olup, doğada çeşitli minerallerde bulunur. Gümüş gri renkte, hafif, sert ve yüksek korozyon direnci olan bir elementtir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1668°C
- Kaynama Noktası: 3287°C
- Yoğunluk: 4.506 g/cm³
- Yapısı: Hegzagonal kristal yapısı
- Renk: Gümüş gri
Kimyasal Özellikleri
- Yüksek korozyon direnci nedeniyle çelik kadar dayanıklıdır
- Hava maruz kaldığında oksit film oluşturur ve korur
- Yüksek sıcaklıklarda güçlü reaktivite gösterir
- +2, +3 ve +4 yüklü iyon oluşturmaya eğilimlidir
- Kompleks bileşikler oluşturmaya yatkındır
- Organik olmayan ve organik bileşiklerin çoğu ile uyumludur
Kullanım Alanları
- Havacılık: Uçak gövde ve motor parçalarında
- Otomotiv: Yüksek performanslı motorlar ve parçalarda
- Tıbbi: Kalp pili, protez ve implant imalatında
- Dişçilik: Çevre dostu ve dayanıklı diş implantlarında
- Endüstri: Kimya sanayii ve korozyon direnci gereken yerlerde
- Boya: Titanyum dioksit (TiO₂) olarak beyaz pigment olarak
- Spor: Hafif ve dayanıklı sporcu ürünlerinde
İlginç Bilgiler
- Titanyum, yoğunluğu çeliğin yarısı kadar olmasına rağmen aynı derecede dayanıklıdır
- Titanyum, vücutla uyumlu olduğu için tıbbi implantlarda güvenle kullanılabilir
- Titanyum bileşikleri, ultraviole ışını yansıtarak güneş kremiyle tercih edilir
- Titanyum, 1791 yılında keşfedilmiş olup, ancak saf halde 1910 yılında elde edilmiştir
- Titanyumun beş doğal izotopu bulunur: Ti-46, Ti-47, Ti-48, Ti-49 ve Ti-50
- Titanyum, Yunan mitolojisinde güçlü dev titanlara atıfta bulunarak adlandırılmıştır
Tarihçesi
Titanyum ilk olarak 1791 yılında İngiliz kimyager William Gregor tarafından rutile mineralinde keşfedilmiştir. Daha sonra 1795 yılında Alman kimyager Martin Heinrich Klaproth, aynı elementi bağımsız olarak keşfederek titanyum adını vermiştir. Saf titanyum metal ilk olarak 1910 yılında Matthew A. Hunter tarafından laboratoryumda elde edilmiştir. İşlem tipi üretimi ancak 1938'de başlamıştır.
Bileşikleri
- TiO₂: Titanyum dioksit
- TiCl₄: Titanyum tetraklorür
- TiO: Titanyum monoksit
- Ti₂O₃: Titanyum trioksit
- TiF₄: Titanyum tetraflorür
- Ti₃O₅: Titanyum pentaoksit