Genel Bilgiler
Stronsiyum, toprak alkali metaller grubunda yer alan, yumuşak, gümüşi sarımsı bir metaldir. Atom numarası 38'dir. Kimyasal olarak kalsiyuma çok benzer ve doğada genellikle kalsiyum mineralleriyle birlikte bulunur.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 777°C
- Kaynama Noktası: 1382°C
- Yoğunluk: 2.64 g/cm³
- Yapısı: Yüzey merkezli kübik
- Renk: Gümüşi beyaz (oksitlenince sarımsı)
Kimyasal Özellikleri
- Oldukça reaktiftir, havada hızla oksitlenerek sarımsı bir renk alır
- Su ile reaksiyona girerek stronsiyum hidroksit oluşturur
- Alev testinde karakteristik parlak kırmızı (karmin) renk verir
- +2 yüklü iyon (Sr²⁺) oluşturur
Kullanım Alanları
- Piroteknik: Havai fişeklerde ve işaret fişeklerinde kırmızı rengi vermek için
- Seramik ve Cam: Ferrit mıknatıslarda ve televizyon camlarında (radyasyonu engellemek için)
- Tıp: Stronsiyum ranelat kemik erimesi tedavisinde, Sr-89 izotopu kemik kanseri ağrılarında
- Karanlıkta Parlayan Boyalar: Stronsiyum alüminat, uzun süre parlayan fosforlu malzemelerde
İlginç Bilgiler
- Radyoaktif izotopu Stronsiyum-90, nükleer serpintilerin tehlikeli bir bileşenidir çünkü vücut onu kalsiyum sanıp kemiklere depolar
- Ancak doğal stronsiyum radyoaktif değildir ve zararsızdır
- Adını İskoçya'daki Strontian köyünden alan tek elementtir
- Modern "karanlıkta parlayan" oyuncaklar, eskiden kullanılanlara göre 10 kat daha parlak olan stronsiyum bileşikleri kullanır
Tarihçesi
1790 yılında Adair Crawford tarafından İskoçya'nın Strontian köyündeki bir madende farklı bir mineral olarak fark edilmiştir. 1808 yılında Sir Humphry Davy tarafından elektroliz yoluyla saf metal olarak izole edilmiştir.
Bileşikleri
- SrCO₃: Stronsiyum karbonat (Havai fişeklerde)
- Sr(NO₃)₂: Stronsiyum nitrat (İşaret fişekleri)
- SrAl₂O₄: Stronsiyum alüminat (Fosforlu boya)
- SrTiO₃: Stronsiyum titanat (Yapay elmas simülasyonu)