Genel Bilgiler
Silisyum, karbon grubu metaloidlere ait bir yarı metaldir. Atom numarası 14 olan silisyum, kimyasal sembolü Si'dir. Dünyada en bol element olan oksijenden sonra ikinci en bol elementtir. Gri-metalik renkte ve kristal yapıda bir yarı metaldir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1414°C
- Kaynama Noktası: 3265°C
- Yoğunluk: 2.33 g/cm³
- Yapısı: Kübik kristal yapısı (Elmas yapısı)
- Renk: Gri-metalik
Kimyasal Özellikleri
- Oda sıcaklığında nispeten inert bir elementtir
- Yüksek sıcaklıklarda oksijen ve halojenler ile reaksiyona girer
- Dış kabuğunda dört valans elektronu bulunur
- +4 yüklü iyon (Si⁴⁺) oluşturmaya eğilimlidir
- Kovalent bileşikler oluşturma eğilimindedir
- Çelik gibi metallerin alaşımında hafif karbon artırır
Kullanım Alanları
- Elektronik: Transistörler ve entegre devrelerde
- Bilgisayar: Çipler ve mikro işlemcilerde
- Güneş Hücreleri: Fotovoltaik uygulamalarda
- Cam Üretimi: Cam ve seramik malzeme yapımında
- Beton: İnşaat malzemeleri ve çimentoda
- Metal Alaşımları: Çelik ve alüminyum alaşımlarında
- Tıbbi: Protez ve implant malzemelerde
İlginç Bilgiler
- Silisyum, Dünyada kum ve çakıl halinde yüksek oranda bulunur
- Silisyum, kristal yapısı sayesinde yarı iletken özelliği gösterir
- Kum ve kuartsın ana bileşeni silisyum dioksidir (SiO₂)
- Bilgisayar çiplerinin temel malzemesi olan silisyum, modern teknolojinin omurgasıdır
- Silisyumun üç doğal izotopu bulunur: Si-28, Si-29 ve Si-30
- Silisyumun erime noktası yüksek olması nedeniyle özel endüstrial uygulamalarda tercih edilir
Tarihçesi
Silisyum ilk olarak 1824 yılında İsveçli kimyager Jöns Jacob Berzelius tarafından silisyum tetraflorür indirgemesiyle saf halde elde edilmiştir. Ancak silisyum bileşiklerinin varlığı çok daha eski dönemlerde bilinmektedir. Adı Latince "silex" (çakıl) kelimesinden türetilmiştir.
Bileşikleri
- SiO₂: Silisyum dioksit (Kuvars, Kum)
- SiC: Silisyum karbür (Carborundum)
- SiF₄: Silisyum tetraflorür
- SiCl₄: Silisyum tetraklorür
- Na₂SiO₃: Sodyum silikat
- H₂SiO₃: Silisik asit