Genel Bilgiler
Praseodim, lantanit grubuna ait, yumuşak, gümüşi metalik bir elementtir. Lantan ve seryuma göre korozyona daha dirençlidir ancak yine de havada yeşil bir oksit tabakasıyla kaplanır. Adı "yeşil ikiz" anlamına gelir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 935°C
- Kaynama Noktası: 3130°C
- Yoğunluk: 6.77 g/cm³
- Yapısı: Çift hekzagonal sıkı paket
- Renk: Gümüşi beyaz (sarımsı bir tonu vardır)
Kimyasal Özellikleri
- Havada yavaşça oksitlenir ve dökülen yeşil bir oksit oluşturur
- Sıcak suyla reaksiyona girerek hidrojen gazı açığa çıkarır
- Bileşikleri genellikle yeşil veya sarı renklidir
- Güçlü manyetik özelliklere sahiptir
Kullanım Alanları
- Cam ve Seramik: Cama ve emayeye parlak sarı-yeşil rengi vermek için
- Mıknatıslar: Neodim mıknatıslara katkı maddesi olarak
- Güvenlik Gözlükleri: Kaynakçı gözlüklerinde (Didimyum camı) zararlı UV ve kızılötesi ışınları engellemek için
- Çakmak Taşı: Mischmetal alaşımının bir parçası olarak (%5 oranında)
- Fiber Optik: Sinyal yükselticilerde
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "prasios" (pırasa yeşili) ve "didymos" (ikiz) kelimelerinin birleşiminden gelir
- "Didymium" adı verilen maddenin aslında tek bir element olmadığı, praseodim ve neodim karışımı olduğu anlaşılınca bu isim verilmiştir
- Havacılıkta uçak motorlarının yüksek mukavemetli alaşımlarında (magnezyum ile birlikte) kullanılır
Tarihçesi
1885 yılında Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach tarafından keşfedilmiştir. Welsbach, o zamana kadar element sanılan "didymium"u ikiye ayırmayı başarmış; yeşil tuzlar verene praseodim, pembe tuzlar verene neodim adını vermiştir.
Bileşikleri
- Pr₂O₃: Praseodim oksit (Yeşil renk verici)
- Pr₆O₁₁: Praseodim(III,IV) oksit (Endüstriyel katalizör)