Genel Bilgiler

Osmiyum, platin grubuna ait, çok sert, kırılgan ve mavi-beyaz renkte bir metaldir. Bilinen en yoğun doğal elementtir (kurşundan iki kat daha yoğundur). Toz hali, çok kötü kokan ve zehirli bir oksit oluşturur.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 3033°C
• Kaynama Noktası: 5012°C
• Yoğunluk: 22.59 g/cm³ (Dünya rekoru)
• Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
• Renk: Maviye çalan gümüşi beyaz

Kimyasal Özellikleri

• Kral suyu dahil asitlere karşı çok dirençlidir (kütle halindeyken)
• Toz hali havada kolayca oksitlenerek uçucu ve zehirli osmiyum tetroksit (OsO₄) oluşturur
• Çok serttir ancak kırılgandır, işlenmesi zordur

Kullanım Alanları

• Kalem Uçları: Dolma kalemlerin uçlarındaki o minik sert nokta genellikle osmiyum alaşımıdır
• Elektrik Kontakları: Aşınmaya karşı dirençli olduğu için
• Mikroskopi: Osmiyum tetroksit, elektron mikroskobunda biyolojik örnekleri boyamak için kullanılır
• Alaşım: Platini ve iridyumu sertleştirmek için

İlginç Bilgiler

• Adı Yunanca "osme" (koku) kelimesinden gelir; çünkü oksidi (OsO₄) çok keskin, klor benzeri kötü bir koku yayar
• Bir futbol topu büyüklüğündeki osmiyum topu yaklaşık 120 kg gelir (bir yetişkin insanı kaldıramazsınız)
• Yoğunluk yarışında iridyum ile başa baştır, ancak osmiyum çok az farkla daha yoğundur

Tarihçesi

1803 yılında İngiliz kimyager Smithson Tennant tarafından keşfedilmiştir. Platin cevherini kral suyunda çözdükten sonra geriye kalan siyah tortuda osmiyum ve iridyumu bulmuştur.

Bileşikleri

• OsO₄: Osmiyum tetroksit (Zehirli, boyayıcı ajan)
• OsCl₃: Osmiyum triklorür