Genel Bilgiler

Oksijen, periyodik tablonun sekizinci elementi olup, ametaller grubuna ait bir gazdır. Atom numarası 8 olan oksijen, kimyasal sembolü O'dur. Dünya'nın atmosferinin yaklaşık %21'ini oluşturan ve yaşam için hayati öneme sahip bir elementtir. Doğada çoğunlukla O₂ molekülü halinde bulunur.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Gaz (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: -218.79°C
• Kaynama Noktası: -182.95°C
• Yoğunluk: 1.429 g/L (gaz hali)
• Yapısı: İki atomlu molekül (O₂)
• Renk: Renksiz gaz

Kimyasal Özellikleri

• Oldukça reaktif bir elementtir, çoğu element ve bileşikle oksitler oluşturur
• Yanma reaksiyonlarında önemli rol oynar
• Dış kabuğunda altı valans elektronu bulunur
• -2 yüklü iyon (O²⁻) oluşturmaya eğilimlidir
• Flor hariç tüm elementler ile bileşik oluşturabilir
• Ozon (O₃) gibi allotropik formlar gösterir

Kullanım Alanları

• Tıp: Hastane ve diyaliz merkez oksijen tedavisinde
• Endüstri: Çelik ve metal üretiminde yardımcı gaz olarak
• Kimya: Çeşitli kimyasal reaksiyonlarda oksidasyonun uygulanması
• Yakıt: Yanma reaksiyonlarında yanıcı maddelerin yakılması
• Uzay: Roket yakıtlarının yanması için gerekli
• Su Arıtması: Ozon oluşturma yoluyla su dezenfeksiyonu

İlginç Bilgiler

• Oksijen, yaşayan tüm canlıların solunum sisteminde kullanılan hayati bir elementtir
• Dünya'nın oksijeni çoğunlukla deniz algleri tarafından üretilir
• Oksijen olmadan yangın ve yanma reaksiyonları mümkün değildir
• Oksijen, sudaki tüm su hayatı için zorunludur
• Ozon (O₃), oksijenden oluşan ve ultraviyole ışınlarından koruma sağlayan bir halka oluşturur
• Oksijen, kütlece Dünya'nın kabuğunun %46'sını oluşturmaktadır

Tarihçesi

Oksijen ilk olarak 1774 yılında İngiliz kimyager Joseph Priestley tarafından ısı yardımıyla civa oksitinin ayrıştırılması yoluyla keşfedilmiştir. Ancak Karl Wilhelm Scheele tarafından bağımsız olarak 1771 yılında keşfedilmiş, ama sonuçlarını yayınlamamıştır. Ancak Antoine Lavoisier, oksijenin rolünü açıklayarak özgül kimya biliminin kurucusu olmuştur. Adı Yunanca "oxys" (keskin) ve "genes" (doğuran) sözcüklerinden türetilmiştir.

Bileşikleri

• H₂O: Su
• CO₂: Karbon dioksit
• O₃: Ozon
• SiO₂: Silisyum dioksit (Kum)
• Al₂O₃: Alüminyum oksit (Korund)
• Fe₂O₃: Demir oksit