Genel Bilgiler

Molibden, çok yüksek erime noktasına sahip, gümüşi beyaz, sert bir geçiş metalidir. Çoğunlukla çelik alaşımlarında kullanılır. Canlılar için gerekli olan temel eser elementlerden biridir.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 2623°C (Tüm elementler içinde 6. en yüksek)
• Kaynama Noktası: 4639°C
• Yoğunluk: 10.28 g/cm³
• Yapısı: Hacim merkezli kübik
• Renk: Gümüşi beyaz

Kimyasal Özellikleri

• Oda sıcaklığında havadan etkilenmez
• Yüksek sıcaklıklarda oksitlenir
• Azot fiksasyonu yapan enzimlerin (nitrojenaz) yapısında bulunur
• Genleşme katsayısı çok düşüktür
• Bileşikleri (özellikle sülfürü) kayganlaştırıcı özellik gösterir

Kullanım Alanları

• Çelik Alaşımları: Çeliği sertleştirmek, korozyonu önlemek ve ısıya dayandırmak için (Zırhlı araçlar, motor parçaları)
• Yağlayıcılar: Molibden disülfür (MoS₂), yüksek sıcaklık gresi olarak
• Elektronik: İnce film transistörlerde (TFT) ve ekran teknolojilerinde
• Katalizör: Petrol rafinerilerinde kükürdü uzaklaştırmak için
• Tıp: Mo-99 izotopu, tıbbi görüntülemede kullanılan Teknesyum-99m'nin ana kaynağıdır

İlginç Bilgiler

• Adı Yunanca "molybdos" (kurşun) kelimesinden gelir, çünkü cevheri uzun süre kurşun sanılmıştır
• 1. Dünya Savaşı'nda "Büyük Bertha" adlı dev Alman topunun namlusu molibden çeliğinden yapılmıştır
• Bitkilerin topraktaki nitratı kullanabilmesi için molibdene ihtiyacı vardır, onsuz ölürler
• Cam fırınlarındaki elektrotlar erimiş camın ısısına dayanabilsin diye molibdenden yapılır

Tarihçesi

1778 yılında Carl Wilhelm Scheele tarafından molibdenit mineralinin kurşun olmadığı, yeni bir element olduğu gösterildi. 1781 yılında Peter Jacob Hjelm tarafından saf metal olarak izole edildi.

Bileşikleri

• MoS₂: Molibden disülfür (Katı yağlayıcı)
• MoO₃: Molibden trioksit
• Na₂MoO₄: Sodyum molibdat (Gübre ve korozyon önleyici)