Genel Bilgiler
Lutesyum, lantanit serisinin son elementidir. Gümüşi beyaz, korozyona dayanıklı ve diğer lantanitlere göre çok daha sert ve yoğun bir metaldir. Ayrıştırılması en zor ve en pahalı nadir toprak elementlerinden biridir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 1663°C
- Kaynama Noktası: 3402°C
- Yoğunluk: 9.84 g/cm³
- Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
- Renk: Gümüşi beyaz
Kimyasal Özellikleri
- Lantanitler içinde atom çapı en küçük olandır (Lantanit büzülmesi)
- Havada nispeten kararlıdır
- Asitlerle reaksiyona girer
- Kimyasal olarak lantanitlerden çok geçiş metallerine (Hafniyum gibi) benzer davranışlar gösterebilir
Kullanım Alanları
- Tıp (PET Tarama): Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) cihazlarının dedektörlerinde lutesyum oksiortosilikat (LSO) kristalleri kullanılır (Kanser teşhisi için hayati önem taşır)
- Kanser Tedavisi: Lutesyum-177 izotopu, hedefe yönelik radyonüklid tedavide tümörleri yok etmek için kullanılır
- Petrol: Rafinerilerde hidrokarbonları parçalamak (kraking) için katalizör olarak
- Tarihlendirme: Meteorların yaşını belirlemede (Lutesyum-Hafniyum yöntemi)
İlginç Bilgiler
- Adını Fransa'nın başkenti Paris'in Roma dönemindeki Latince ismi olan "Lutetia"dan alır
- Ticari olarak en pahalı nadir toprak elementidir (Altınla yarışır)
- Saf lutesyum metali elde etmek o kadar zordur ki, uzun yıllar boyunca özelliklerinin çoğu bilinmiyordu
Tarihçesi
1907 yılında Fransız bilim insanı Georges Urbain, Avusturyalı Carl Auer von Welsbach ve Amerikalı Charles James tarafından bağımsız olarak keşfedilmiştir. İsim hakkı, sonuçlarını ilk yayınlayan Urbain'e verilmiştir.
Bileşikleri
- Lu₂O₃: Lutesyum oksit (Katalizör, özel cam)
- LSO: Lutesyum oksiortosilikat (PET dedektörü)