Genel Bilgiler
Kripton, soygazlar grubuna ait renksiz, kokusuz ve tatsız bir gazdır. Atmosferde çok az miktarda (milyonda bir) bulunur. Kimyasal olarak oldukça eylemsizdir (inert). Floresan lambalarda kullanıldığında parlak beyaz bir ışık yayar.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Gaz (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: -157.36°C
- Kaynama Noktası: -153.22°C
- Yoğunluk: 3.749 g/L (havadan yaklaşık 3 kat ağırdır)
- Yapısı: Tek atomlu (monoatomik)
- Renk: Renksiz (elektrik akımında beyaz/mor parlar)
Kimyasal Özellikleri
- Son derece kararlı bir soygazdır, normal koşullarda tepkime vermez
- Sadece çok ekstrem koşullarda (çok düşük sıcaklık ve flor varlığında) bileşik oluşturabilir
- Bilinen en önemli bileşiği Kripton diflorürdür (KrF₂)
- Radyoaktif izotopları uranyum fisyonu sırasında oluşabilir
Kullanım Alanları
- Aydınlatma: Yüksek hızlı fotoğrafçılık flaşlarında
- Yalıtım: Çift camlı pencerelerin arasında yalıtım gazı olarak
- Lazerler: Kripton florür lazerleri bilimsel araştırmalarda
- Reklam: Neon tabelalarda (bazen diğer gazlarla karıştırılarak)
- Manyetik Rezonans (MRI): Akciğer görüntülemesinde (hiperpolarize gaz olarak)
İlginç Bilgiler
- Adı Yunanca "kryptos" (gizli) kelimesinden gelir
- 1960'tan 1983'e kadar "metre" birimi, kripton-86 izotopunun yaydığı ışığın dalga boyuna göre tanımlanmıştır
- Popüler kültürdeki "Kriptonit" taşı bu elementten ismini alsa da, gerçek elementin Süpermen'e zarar verme özelliği yoktur :)
- Sıvı havadan damıtılarak elde edilir, oldukça pahalı bir gazdır
Tarihçesi
Kripton, 1898 yılında İngiliz kimyagerler Sir William Ramsay ve Morris Travers tarafından keşfedilmiştir. İkili, sıvı havayı bileşenlerine ayırırken argon ve diğer gazların uçup gitmesinden sonra geriye kalan kalıntıda bu "gizli" elementi bulmuşlardır.
Bileşikleri
- KrF₂: Kripton diflorür (Bilinen en kararlı bileşiği)
- Kripton klatratları (Kafes bileşikleri)