Genel Bilgiler

Gadolinyum, gümüşi beyaz, dövülebilir ve sünek bir lantanit metalidir. Atom numarası 64'tür. Eşsiz manyetik özelliklere sahiptir; oda sıcaklığının hemen altında (20°C) ferromanyetiktir (mıknatıs tarafından çekilir). Nötronları emme yeteneği çok yüksektir.

Fiziksel Özellikleri

• Hal: Katı (oda sıcaklığında)
• Erime Noktası: 1313°C
• Kaynama Noktası: 3273°C
• Yoğunluk: 7.90 g/cm³
• Yapısı: Hekzagonal sıkı paket
• Renk: Gümüşi beyaz

Kimyasal Özellikleri

• Havada nispeten kararlıdır, nemli ortamda oksitlenir
• Suyla yavaş, asitlerle hızlı reaksiyona girer
• Tüm elementler arasında en yüksek "termal nötron yakalama kesitine" sahiptir (nötronları sünger gibi emer)
• Manyeto-kalorik etki gösterir (manyetik alana girince ısınır, çıkınca soğur)

Kullanım Alanları

• Tıp (MRI): Gadolinyum bileşikleri, Manyetik Rezonans Görüntülemede (MR) kanserli hücreleri daha görünür kılmak için kontrast madde olarak damardan verilir
• Nükleer: Nükleer reaktörlerde acil durdurma çubuklarında ve koruyucu zırhlarda
• Soğutma: Manyetik soğutma teknolojisinde (gazsız, sessiz buzdolapları)
• Elektronik: Mikrodalga uygulamalarında (Garnetler)

İlginç Bilgiler

• Adını Fin kimyager Johan Gadolin'den alır (Bir insanın adı verilen ilk elementtir)
• Curie noktası (mıknatıslanma özelliğini kaybettiği sıcaklık) yaklaşık 19-20°C'dir. Yani soğuk bir günde mıknatısa yapışır, elinizle ısıtırsanız düşer
• Gadolinyum tek başına zehirlidir, ancak MRI'da kullanılan bileşikleri vücuttan hızla atılacak şekilde tasarlanmıştır

Tarihçesi

1880 yılında İsviçreli kimyager Jean Charles Galissard de Marignac tarafından spektroskopik olarak tespit edilmiş, 1886'da Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran tarafından metal olarak izole edilmiştir.

Bileşikleri

• Gd₂O₃: Gadolinyum oksit
• Gd-DTPA: Magnevist (İlk MRI kontrast maddesi)
• Gd₃Ga₅O₁₂: Gadolinyum Galyum Garnet (GGG - sentetik elmas)