Genel Bilgiler
Arsenik, azot grubunda yer alan çelik grisi renkte, kırılgan bir yarı metaldir. Atom numarası 33'tür. Tarih boyunca güçlü bir zehir olarak bilinmesine rağmen, günümüzde elektronik endüstrisinde ve alaşımlarda önemli bir yere sahiptir.
Fiziksel Özellikleri
- Hal: Katı (oda sıcaklığında)
- Erime Noktası: 817°C (basınç altında)
- Süblimleşme: 615°C (sıvılaşmadan gaz haline geçer)
- Yoğunluk: 5.727 g/cm³ (gri formu)
- Yapısı: Rombohedral (gri)
- Renk: Metalik gri (en yaygın), sarı ve siyah allotropları da vardır
Kimyasal Özellikleri
- Havada ısıtıldığında oksitlenir ve sarımsak benzeri bir koku yayar
- Hem metal hem de ametal özellikleri gösterir (amfoterik)
- -3, +3 ve +5 yükseltgenme basamaklarında bileşik oluşturabilir
- Halojenlerle şiddetli reaksiyona girer
- Bileşikleri genellikle toksiktir
Kullanım Alanları
- Tarım: Ahşap koruyucu maddelerde (böcek ve mantara karşı)
- Elektronik: Galyum arsenit (GaAs) olarak yarı iletkenlerde
- Alaşım: Kurşun pillerde ızgaraları sertleştirmek için
- Mühimmat: Kurşun mermilerin sertliğini artırmak için
- Cam: Cam üretiminde renk giderici olarak
İlginç Bilgiler
- Arsenik, "Kralların Zehri" ve "Zehirlerin Kralı" olarak bilinir
- Napolyon Bonapart'ın ölümünde arsenik zehirlenmesi şüphesi bulunmaktadır
- Isıtıldığında sıvı hale geçmeden doğrudan gaz haline geçer (süblimleşme)
- Bazı bakteriler yaşamak için oksijen yerine arsenik kullanabilir
- Tavuk yemlerinde büyümeyi hızlandırmak için organik arsenik bileşikleri kullanılmıştır
Tarihçesi
Arsenik bileşikleri (zırnık gibi) antik çağlardan beri bilinmektedir. Element olarak ilk kez 1250 civarında Albertus Magnus tarafından izole edildiği kabul edilir. Adı Farsça "zarnikh" (sarı sülyen) kelimesinden Yunancaya "arsenikon" olarak geçmiştir.
Bileşikleri
- As₂O₃: Arsenik trioksit (Beyaz arsenik)
- AsH₃: Arsin gazı
- GaAs: Galyum arsenit
- As₂S₃: Orpiment (Sarı zırnık)